Google Analytics versus Jetpack statistieken en wat heeft privacy daar mee te maken?

Brinkman Informatie Technologie website hosting en domeinregitstratie

R. Brinkman, Brinkman.IT

Als er één ding is wat je als beheerder of eigenaar van een website wilt weten is dat het antwoord op de vraag “hoeveel bezoekers komen er op mijn website en wat doen ze zoal?”.

Er zijn verschillende programma’s beschikbaar om het aantal bezoekers op je website te meten. De meest populaire is Google Analytics. Onder WordPress gebruikers is daarnaast natuurlijk Jetpack’s statistiek-plugin populair.

Dit artikel is een ‘must read’ voor iedereen die Google Analytics of andere koppelingen (bijvoorbeeld met Facebook of Twitter) gebruikt op zijn site en daardoor deze diensten cookies laat plaatsen op de computer, telefoon of tablet van haar bezoekers.

Welke is beter?

De meeste mensen zullen waarschijnlijk direct zeggen: “Google analytics!”. Want, de voordelen zijn duidelijk:

  1. het is gratis;
  2. het is eenvoudig te installeren;
  3. werkt met andere google producten;
  4. je kunt er mooie rapportages mee maken;
  5. het is constant in ontwikkeling en wordt regelmatig verbeterd.

Maar het heeft ook een paar nadelen:

  1. het is “gratis”
  2. rapportages maken is tot op zekere hoogte ook weer beperkt, beperkter dan bijvoorbeeld de statistieksoftware die je bij veel hostingproviders gratis krijgt meegeleverd (op bepaald gebied, met name inzicht in dataverkeer e.d.);
  3. upgrade naar “premium” is erg duur;
  4. het verandert constant (want: in ontwikkeling)
  5. en last but not least.. de statistieken kloppen niet.

De voordelen zijn dus soms ook echte nadelen. Eén daarvan die opvalt is het “gratis” voor én nadeel. Het voordeel is duidelijk: je betaalt er niets voor. Het nadeel? Gratis is nooit gratis. Bij Google zeker niet.

Hoe betrouwbaar is Google AnalyticsGratis betekent bij Google: “je betaalt er geen geld voor”. Maar ergens betaal je wel degelijk: je geeft Google je website data (verkeersdata) en daarmee een onschatbare bron aan informatie in ruil voor een gratis statistiek-programma.

Je geeft dus gebruikersgegevens weg. In ruil voor een programma dat je webhost waarschijnlijk sowieso ook al mee levert bij de hosting van je website (wij doen dat bij elk hosting account). Maar sommigen vertrouwen liever Google’s inzichten in hun dataverkeer en nemen daarom de “verkoop” van hun bezoekersverkeer voor lief in ruil voor het gratis leveren van statistieken.

De 5e opmerking, “de statistieken kloppen niet”, is nogal een boude uitspraak in de ogen van veel mensen. En toch is het zo. Het viel ons al regelmatig op bij vergelijkingen. Google’s analytics zit er soms echt heel erg ver naast. Hoe kan dat?

Google Analytics bezoekersaantallen kloppen niet?

Als eerste kan het zo zijn dat u de Google code niet goed hebt opgenomen in uw site. Dat is eenvoudig op te lossen. De tracking code moet op de juiste plaats op de juiste manier in uw site verwerkt worden. Anders werkt het niet goed. Daarnaast zijn er nog een paar oorzaken waarom Google Analytics niet werkt zoals het zou moeten werken. Althans, zoals je zou verwachten dat het zou werken.

  1. Javascript
    Er zijn steeds meer mensen die om de één of andere reden javascript hebben uit staan. Google Analytics gebruikt Javascript… sommige browsers hebben het zelfs standaard uit staan, dus die bezoekers worden simpelweg niet ‘gezien’ door Google Analytics. En steeds meer mensen zetten het dus uit omdat ze niet willen dat het actief is óf: uit privacy overwegingen (zie eerder: data!)
  2. Flash
    Natuurlijk, Flash is aan het verdwijnen. Maar toch. Pagina´s met Flash/gebaseerd op Flash worden niet (goed) gemeten;
  3. Cookies!
    Google Analytics werkt alleen, en alleen dan, als mensen cookies toestaan! En dat zijn er steeds minder. Daarnaast: zeker 30% van de internetgebruikers gooit minimaal één keer per maand hun browsercache leeg, inclusief de cookies. Ook die bezoekers worden niet, of verkeerd, geteld. Daarnaast zijn er mensen die plugins als Ghostery gebruiken en Analytics e.d. bewust blokkeren. Zij willen namelijk niet dat u hun gegevens ongevraagd verstrekt aan Google en andere partijen.

Heeft het gebruik van Google Analytics dan nog wel zin voor een website? Dat hangt er vanaf. Zolang je het niet als absolute waarheid interpreteert wat Google je voorhoudt kun je op basis van hun gegevens best wel het een en ander concluderen. Bijvoorbeeld over ‘bounce’ bezoekers, welke pagina’s vaak bekeken worden, enzovoorts.

Echter, wat lastig is: de interface van Google Analytics. Die is niet voor iedereen even helder of eenvoudig te doorgronden. Meer daarover later.

Wat heeft Google dan aan data die niet klopt?

Een kleine kritische, persoonlijke, noot in dit opzicht met betrekking tot het verzamelen van data en volgen van mensen — “een ethisch intermezzo”. Lees het svp echter wel door als U Google Analytics gebruikt voor uw website?

Het maakt Google mijns inziens niet uit dat een groot deel van de gegevens niet geregistreerd wordt. Het gaat hen om de massa (“big data”) en het volgen van internetgebruikers. Zoals ze zelf zeggen:

— As a user navigates between web pages, Google Analytics provides website owners JavaScript tags (libraries) to record information about the page a user has seen, for example the URL of the page.

Dit verklaart in mijn ogen de “noodzaak” voor het plaatsen van cookies en het zetten van een expiratiedatum van, volgens Google zelf, maximaal 2 (!) jaar bij een bepaald type cookie. Zodat zij daar niet alleen analytische gegevens over kunnen opslaan maar ook hun advertentie-programma’s e.d. op kunnen afstemmen. Er zijn namelijk meer dan 2 miljoen sites (bron) die Google advertenties laten zien. Hoe gerichter die advertenties getoond kunnen worden, hoe meer er op geklikt wordt, hoe meer Google verdient. Google Analytics is, zo beschouwd, niet anders dan een verlengstuk van het advertentieprogramma van Google.

Hoe werkt dat in de praktijk?
Een bezoeker die onze website bezoekt heeft kennelijk interesse in webhosting, een domeinregistratie of in het laten maken van een website. En dus kan Google met die gegevens de bezoeker op andere sites advertenties daarvoor tonen (wij hebben dat uit gezet, zie onze Privacyverklaring). Dat gaat nog verder. Ons bedrijf is gekoppeld aan de regio Zuidhorn, Groningen. Dus zullen er waarschijnlijk advertenties getoond worden van bedrijven uit deze regio. Dat is dus, naar mijn mening, hun belang in dit verhaal.

Die gegevens, over die specifieke internetgebruiker(s) levert u met uw website aan Google door gebruik te maken van Google Analytics. Dat ze niet iedereen op die manier kunnen volgen is niet erg, als je bedenkt dat 50-60% van de internetgebruikers op die manier wél gevolgd kan worden en advertenties voorgeschoteld kan krijgen die gericht zijn op hun surfgedrag en (kennelijke) interesse.

— Op de keeper beschouwd is Google Analytics vanuit deze optiek niet anders dan een enorme gegevensbank over internetverkeer van- en naar websites. Niet alleen via hun eigen zoekmachine maar ook via uw website en websites die advertenties tonen van ‘adsense’. U bent daarmee een (gratis) dataleverancier voor Google. In ruil daarvoor krijgt u inzage in de gegevens die u levert! Dat is namelijk het doel van Google: data verzamelen. En uw of jouw website is in dat spel gewoon niet meer dan een leverancier van gratis data. 

Opmerkelijk detail: de cookies die Google Analytics plaatst op de computers en mobiele devices van de bezoekers zijn uitgezonderd van de Cookie-wetgeving. Dit is echter wel aan voorwaarden verbonden, zie het artikel op ICT Recht. De gegeven handleiding van het College Bescherming Persoonsgegevens, die over de privacy waakt, gaat echter voorbij aan het gebruik van IPv6-adressen. Waardoor niet meer helemaal kan worden voldaan door gebruikers van Analytics aan de regels hieromtrent. De wet- en regelgeving loopt hier achter op de praktijk.

Jetpack Statistics

Dan nu de Jetpack statistieken. Jetpack is een verzameling van plugins in één pakket voor WordPress websites. Deze statistieken geven real time (bijna) informatie over de bezoekers op je website. Het is een officieel product van de makers van WordPress.

Jetpack Statistics voordelen zijn duidelijk. We noemen de belangrijkste:

  1. makkelijk te installeren;
  2. overzichtelijk en eenvoudig in gebruik;
  3. informatief;
  4. volledig gratis;
  5. in je wordpress backend te bekijken.

Nadeel van deze plugin is met name dat je minder diepgaand kunt analyseren wat het ‘gebruikersgedrag’ is op een website. Toch biedt het veel inzicht als je met de [View All] of [Toon Alles]  knop verder inzoomt op de statistieken. Wat bij Jetpack wel in orde is, in tegenstelling tot Google Analytics, is het registreren van de bezoekersaantallen.

Welke is de beste?

Welke statistiek de beste is kun je op verschillende manieren beantwoorden. De vraag is namelijk ook: “Wil je [inzicht in] je website verkeer afstaan aan Google?” en “hoe accuraat moeten de cijfers zijn” en “wat is je doel met de verzamelde gegevens?”..

Google Analytics vergeleken met Jetpack. Fouten in Google AnalyticsOm met het laatste te beginnen: als je, met inachtneming van het feit dat Google Analytics een deel van je bezoekers niet ziet, analyse wilt doen op het gedrag van de bezoekers van je website (bijvoorbeeld bouncerates) dan is Analytics zeker een winnaar.

Wil je accurate bezoekersaantallen, dan is Jetpack’s statistiek duidelijk de winnaar. Alhoewel die ook niet altijd helemaal zuiver lijken te zijn benaderen ze toch meestal met enige marge de metingen die onze eigen statistieksoftware doet op de servers.

De afbeelding hier naast laat de verschillen zien tussen Google Analytics (bovenste) en Jetpack’s statistieken gemeten op één van onze websites over dezelfde periode.

De pieken in het verkeer zijn gelijk, maar Jetpack ziet 150 bezoekers op 7 april terwijl Google Analytics er “slechts” 75 ziet. Op andere dagen zien we dit verschil ook. Met andere woorden: in dit geval zit Google Analytics er gemiddeld zo’n 50% of méér naast als het om de bezoekersaantallen gaat.

In hoeverre de overige data van Google Analytics dan nog (wel) klopt? Daar durven we geen uitspraken over te doen. Het wijkt in elk geval significant af van Jetpack én de (gratis) statistiek-software welke wij meeleveren bij de hosting pakketten.

Google Analytics gebruiken in WordPress

Zoals gezegd is Google Analytics voor veel mensen niet eenvoudig te ‘lezen’ of te interpreteren. Er is echter een gratis WordPress plugin die in je dashboard je Google Analytics data fraai weergeeft (zie de grafiek in de afbeelding). Deze plugin, GADWP, kun je gratis installeren via je plugins menu in WordPress. Of downloaden via deze link.

Nog een andere, niet onbelangrijke, plugin is “Cookie Law Info” (of een soortgelijke). Gebruikt u namelijk Google Analytics en voldoet u niet exact aan de regels van het College Bescherming Persoonsgegevens (CPB) dan bent u verplicht een mededeling hierover te plaatsen op uw site. Gebruikt u daarnaast bijvoorbeeld een koppeling naar Facebook en andere sociale media, dan kunt u er gevoeglijk vanuit gaan dat u absoluut verplicht bent een dergelijke mededeling te plaatsen op uw site.

Conclusie

Wanneer je Google Analytics vergelijkt met de statistieken van Jetpack, of de bij de hosting vaak meegeleverde statistiek-software, dan zie je grote verschillen. De marges zijn inderdaad ‘significant‘ te noemen. Maar het is niet aan te raden om maar één pakket te gebruiken. De twee verschillende metingen geven namelijk een totaaloverzicht dat zeer waardevol kan zijn. Wel raden wij aan na te denken over de vraag of u de gegevens van uw bezoekers in handen van Google wilt geven of niet en uw instellingen daar op aan te passen bij Google Analytics conform de aanwijzingen van het CPB.

Reageren is niet mogelijk